Tokyo: Một thoáng Edo ở Quận Taitō

Là một phần của Shitamachi hay “khu phố dưới”, quận Taitō từng là nơi sinh sống của thợ thủ công, thương nhân, thủy thủ và ngư dân. Khu vực này hình thành từ đầu thế kỉ 17 khi Mạc phủ Tokugawa dời đô từ Kyoto về Edo (Tokyo ngày nay). Họ đã phân chia phần đồi ở phía Tây, gọi là Yamanote hay “khu phố trên”, cho các samurai và giới quý tộc, để lại phần đất trũng thấp gần cửa sông Sumida cho tầng lớp bình dân. Theo thời gian, Shitamachi dần trở nên nhộn nhịp, với nhiều hàng quán, hàng ăn và cả những kĩ viện, đặc biệt là phường Asakusa đã trở thành trung tâm giải trí của Edo.

Thời kì hậu chiến chứng kiến sự chuyển mình của Tokyo, với diện mạo thành phố gần như thay đổi hoàn toàn. Tuy nhiên, không giống như nhiều quận ở phía Tây chỉ còn toàn cao ốc hiện đại, Taitō lưu giữ được nhiều nét truyền thống đặc trưng thời Edo, và cả thời Minh Trị. Rảo bước quanh đây ta sẽ dễ dàng bắt gặp những chiếc “hộp thời gian”, nơi quá khứ được tái hiện lại ở những phiên chợ ngoài trời, những dãy nhà gỗ gọi là nagaya, hay trong những bảo tàng đầy cổ vật. Nhưng có lẽ không đâu mà khí chất của “khu phố dưới” lại rõ nét hơn Asakusa, nơi mà quá khứ và hiện tại hòa làm một.

Nằm bên dòng Sumida, phường Asakusa (浅草) từng là trung tâm giải trí của thủ đô trong suốt thời kì Edo (1603 – 1867), với những sân khấu kịch kabuki, sàn đấu sumo và một khu phố đèn đỏ náo nhiệt. Theo thời gian, những phương thức giải trí khác dần xuất hiện, như rạp chiếu phim và các câu lạc bộ, tạo nên một khung cảnh đầy sắc màu vào đầu thế kỉ 20.

Tuy nhiên, phần lớn Asakusa đã bị thiêu rụi do bom của quân Mỹ vào năm 1945, cùng với toàn bộ quận Taitō. Khu vực này sau đó được tái xây dựng, nhưng danh tiếng một thời của nó đã phải nhường lại cho những khu vực mới hơn như Shinjuku. Tuy nhiên, Asakusa đã chuyển mình trở thành một điểm du lịch hấp dẫn, bằng cách giữ gìn những nét đẹp của Tokyo xưa, với những ngôi chùa cổ kính và hàng quán có lịch sử lâu đời.

Mỗi ngày, hàng dài người liên tục đổ về khu vực chùa Sensoji – ngôi chùa lâu đời nhất và đồng thời cũng nổi tiếng nhất Tokyo. Điều đầu tiên họ bắt gặp là cánh cổng Kaminarimon trang trí rực rỡ với một chiếc đèn lồng khổng lồ nặng đến 700kg. Nó như một biểu tượng của lịch sử và văn hóa của phường Asakusa. Băng qua cánh cổng, ta sẽ đến Nakamise-dori – một trong những phố mua sắm lâu đời của Nhật Bản nơi bày bán vô số đồ lưu niệm và đồ ngọt. Con phố sầm uất này chạy thẳng đến chính điện của Sensoji, xung quanh là những công trình phụ, những khu vườn và một bảo tháp năm tầng.

Ngôi chùa lâu đời và nổi tiếng nhất Tokyo.

Tuy nhiên, chùa Sensoji mà ta thấy ngày nay là phiên bản phục chế sau chiến tranh. Ngôi chùa nguyên bản được thành lập từ năm 628, xuất phát từ một hiện tượng siêu nhiên liên quan đến tượng Phật Quan Âm. Tương truyền, có hai anh em người đánh cá vớt được một bức tượng từ dưới sông Sumida. Họ không biết đó là gì nên để tượng lại vị trí cũ nhưng tượng lại cứ tiếp tục hiện về trong nhà của họ. Cuối cùng, họ đã quyết định xây chùa Sensoji để thờ bức tượng linh thiêng này. Chùa hoàn thành vào năm 645 và từ đó trở thành một trong những ngôi chùa Phật giáo đầu tiên ở Nhật mở cửa cho công chúng.

Ngay cạnh chính điện là đền Asakusa – một ngôi đền Shinto có từ thế kỉ thứ bảy để tôn thờ hai anh em người đánh cá đã vớt được tượng Phật. Vào năm 1649, ngôi đền cũ được tái thiết cho trang nghiêm hơn. Và người ra lệnh không ai khác chính là Iemitsu, lãnh chúa đời thứ ba của gia tộc Tokugawa quyền lực. Ngôi đền cũng là nơi thờ Hajino Nakamoto – một học giả đã giúp hai anh em người đánh cá nhận ra bức tượng chính là Phật Quan Âm. Do đó, đền Asakusa còn được biết đến với tên Sanja-sama hay Đền Tam Thánh.

Tuy không thuộc quận Taitō, tòa tháp Tokyo Skytree là điểm nhấn của khu vực này. Hoành thành vào năm 2012, đây vẫn là tòa tháp cao nhất thế giới, với chiều cao lên đến 634m. Bên cạnh hai đài quan sát, tòa tháp trắng xanh này còn bao gồm một thủy cung, một đài thiên văn và một siêu thị khổng lồ với hơn 300 gian hàng. Công trình vĩ đại này được làm rất chắc chắn từ những nguyên liệu hiện đại nhất, có thể chịu được động đất mạnh và giông bão.

Tòa tháp cao nhất thế giới từ năm 2012.

Tuy tòa nhà mang dáng dấp tương lai, nhưng Tokyo Skytree vẫn mang những đường nét truyền thống. Tiêu biểu như phần phía trên của tháp khiến ta liên tưởng đỉnh tháp chùa Horyu-ji ở Nara, trong khi lưới đan ở mặt ngoài tựa như những vật phẩm trang trí làm từ tre đặc trưng của Nhật Bản. Phần lõi chống động đất cũng mô phỏng cột trụ của những ngôi chùa gỗ, vừa hấp thụ lực vừa chống chịu toàn bộ công trình.

Cách tháp Tokyo Skytree không xa là một công trình cũng có hình dáng vô cùng đặc biệt, Hội sở Công ty Bia Asahi. Tòa nhà 22 tầng này trông như một cốc bia khổng lồ, gắn kính màu vàng lấp lánh với phần mái tựa như bọt bia. Ngay sát cạnh đó là Super Dry Hall – một khối nhà màu đen với ngọn lửa vàng Flamme d’Or bên trên, đại diện cho tinh thần rực cháy của nhà sản xuất bia Asahi.

Về phía Tây của quận Taitō là Ueno, một khu dân cư sầm uất xây xung quanh nhà ga Ueno. Hoạt động từ năm 1883, nhà ga này là cửa ngõ đến thủ đô của người dân vùng phương Bắc, đa phần là công nhân đi tìm việc với hi vọng có được một cuộc sống tốt đẹp hơn. Xu hướng này tăng mạnh sau Thế chiến II, dẫn đến sự bùng nổ dân số và kinh tế ở phường Ueno.

Cùng với sự phát trển kinh tế, các địa điểm văn hóa và giải trí cũng bắt đầu xuất hiện. Những phòng tranh, rồi bảo tàng dần mọc lên, biến Ueno trở thành một trung tâm văn hóa đa dạng. Có thể kể một vài cái tên như Bảo tàng Quốc gia Tokyo, Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học, hay Bảo tàng Nghệ thuật Tây phương với kiến trúc ấn tượng được thiết kế bởi kiến trúc sư huyền thoại Le Corbusier. Chúng tọa lạc xung quanh Công viên Ueno – mảng xanh đô thị lớn nhất và lâu đời nhất Nhật Bản, thành lập vào năm 1873 dưới thời Minh Trị.

Khởi đầu chỉ là một buổi triển lãm ngắn ngày ở Công viên Ueno vào năm 1872, Bảo tàng Quốc gia Tokyo ngày nay đã trở thành bảo tàng lớn và lâu đời nhất Nhật Bản. Đây cũng là một trong những bảo tàng lớn của thế giới, với bộ sưu tập đồ sộ lên đến gần 120,000 cổ vật từ Nhật Bản và các nước châu Á. Các tác phẩm cực kì đa dạng, bao gồm tranh vẽ, thư pháp, đồ gốm, tượng điêu khắc đủ mọi chất liệu, sơn mài, vũ khí, áo giáp và cả trang phục. Chỉ có khoảng 3.000 tác phẩm được trưng bày trong cùng một thời điểm và cứ vài tháng lại thay đổi một lần, khiến du khách không cảm thấy tẻ nhạt nếu quay lại tham quan.

Một biên niên sử ghi lại toàn bộ lịch sử và văn hóa của Nhật Bản.

Bảo tàng Quốc gia Tokyo thực chất là một quần thể bao gồm sáu phòng trưng bày khác nhau. Mỗi phòng trưng bày đủ lớn để gọi là một viện bảo tàng riêng biệt và đều có kiến trúc độc đáo. Ví dụ như Hyōkeikan – chỉ được sử dụng cho những buổi triển lãm đặc biệt – trông như một cung điện mang hơi hướng phương Tây đặc trưng thời Minh Trị. Trong khi đó Gallery Horyuji – nơi lưu giữ 300 cổ vật từ chùa Horyu-ji ở Nara – toát lên vẻ đẹp hiện đại, đặc trưng với những đường nét kiến trúc gọn gàng và tinh tế.

Nhưng có lẽ không phòng trưng bày nào vượt qua được Honkan về độ hoành tráng. Đây là phần chính của Bảo tàng Quốc gia Tokyo, trưng bày vô số những tác phẩm tạo tác do nghệ nhân Nhật Bản làm ra, từ thời tiền sử đến cuối thế kỉ 19. Cùng với Heiseikan (phòng trưng bày về khảo cổ), Honkan lưu giữ toàn bộ lịch sử và văn hóa đầy màu sắc của Xứ sở Mặt trời mọc. Nếu còn thời gian, bạn không nên bỏ qua Toyokan vì nơi đây lưu giữ những tuyệt tác từ khắp châu Á, như gốm sứ từ Việt Nam hay Trung Quốc, dao lễ từ Đài Loan, tượng Phật từ Tiểu Lục địa Ấn Độ, và cả vương miện từ Triều Tiên.

Mở cửa vào tháng 8 năm 2023, OMO3 Asakusa là một hotel vừa thời thượng vừa thân thuộc ngay giữa lòng quận Asakusa, chỉ cách chùa Sensoji vài bước chân và sáu phút đi bộ đến ga Asakusa. Thiết kế mang phong cách hiện đại tối giản nhưng vẫn có những chi tiết của Tokyo xưa. Ví dụ như phòng Yose có trải thảm đỏ và gối màu tím tương tự như kouza, một dạng sân khấu thời Edo. Trong khi đó, phòng Deluxe thì được trải thảm tatami kèm theo một cửa sổ lớn ngắm nhìn ra toàn bộ khuôn viên chùa.

Tuy OMO3 Asakusa không có nhà hàng hay cafe, khách sạn lại có một lounge với hệ thống F&B linh hoạt, hoạt động 24h. Tại đây có đủ mọi loại thực phẩm ăn liền, bao gồm cả những món ngon từ các cửa hàng địa phương. Có thể kể đến vài món như bánh rán dorayaki, món bỏng dâu, hay món kem trà xanh hấp dẫn. Lounge còn có tầm nhìn tuyệt hảo ra cả đền Sensoji và tháp Tokyo Skytree. Bên cạnh đó, hotel còn đặt một phòng giặt ở tầng một, cho phép du khách giặt và sấy với giá cả phải chăng.